Biyoteknoloji

Şişmanlıkla Genetik Mücadele !

Şişmanlamayan fareler

Günümüzde yüksek kalorili gıdalara erişim konusunda sahip olduğumuz imkan ve kolaylıklar ve de kendimizi frenleyememe problemi karşısındaki rahatlığımız, aşırı kiloların getirdiği sağlık sorunları ile dert sahibi olmamıza sebep olmakta. Bunun bilimsel açıklaması aslında çok basit; yediklerimizden ihtiyaç fazlası olanlar ileride kullanılmak üzere saklanır, tabi yağ şeklinde. Ama ya bu depolananlar ileride kullanılmazsa yani bu depoya hep depo olarak kalırsa? İşte o zaman hepimizin bildiği obezite problemi baş gösteriyor.

Peki vücudumuzun yağ depolama özelliğini kontrol edebilsek güzel olmaz mıydı? Yani hep yesek ama hiç şişmanlamasak ?

Kopenhag Üniversitesince yapılmış olan yeni bir çalışmaya göre artık vücudun bu “yağ saklama” özelliğine müdahale etmek belki de mümkün olabilecek.

Araştırmacılar, obez ya da kilolu kimselerin kanı ve mide yağ dokusunda çok yüksek miktarlarda bulunan ve de yağ depolama ile ilgili olan NAMPT enzimini hedef seçerek bu çalışmayı yapmışlar ve şu soruyu sormuşlar;  “ Acaba bu geni silersek ne olur? ”.

Buna yönelik olarak oluşturdukları NAMPT geni silinmiş fareleri yüksek yağ içeriği olan besinlerle besleyip ne olacağını gözlemlemiş ve sonuçta farelerin hiç bir şekilde şişmanlamadıklarını tespit etmişler. Üstelik fareler sadece şişmanlamaya direnç göstermekle kalmamış, bir de kan glukoz düzeyleri, kendileriyle aynı besinleri tüketen ama normal olan farelere göre daha sağlıklı düzeylerde çıkmış. Bu da doğal olarak NAMPT’nin yağ dokuda az olmasının obeziteye karşı tam bir koruma oluşturabileceği fikrini uyandırmış.

Şişmanlamaya Son (!?)

Çalışmayı yapan gurubun üyelerinden olan Karen N. Nielsen (Novo Nordisk Temel Metabolizma Araştırma Merkezi doktora öğrencisi) durumu şöyle özetliyor; “Fareleri sürekli olarak hamburger ve pizza tüketiyormuşlar gibi etki oluşturan olan bir diyetle besledik fakat buna rağmen yağ dokularında bir artış oluşturmamız kesinlikle mümkün olmadı.” Sanıyorum ki bu özet çoğu muzun zihininde şu pratik sonucu uyandıracaktır: “O halde bu enzim ile mücadele etmenin yolunu bulalım ve dilediğimizden dilediğimiz kadar yiyelim!“.

Ancak durum göründüğü kadar basit değil. Çünkü bahsi geçen enzim her ne kadar yağ depolamada iş yapıyor olsa da bu onun tek vazifesi değil, ve yağ doku dışındaki hemen hemen bütün diğer dokularda başka kritik görevlere sahip. Mesela, karaciğer ve iskelet kasında artmış NAMPT aktivitesinin yüksek olması istenilen bir durumdur. Kısacası bu gen ile oynamak şu an için oldukça büyük bir risk taşımakta.

En iyisi az yemek…

Aslında her istediği besine istediği anda ulaşamayan insanların çoğunlukta olduğu eski dönemleri düşündüğümüzde – sanki dünyanın bir çok yerinde halen böyle değilmiş gibi – var oluşumuzu sağlayan çok sayıdaki genden birisinin de NAMPT geni olduğu fikrine ulaşmak o kadar da zor değil. Çünkü bu enzim sayesinde hücrelerimiz, ne olur ne olmaz diye kötü günler için yağ olarak depolanan ihtiyaç fazlası enerjiyi icab ettiğinde hayat kurtarıcı bir enerji kaynağı olarak kullanabiliyor. Zaten bu çalışmanın maksadı da insanların şişmanlama korkusu olmadan dilediklerince yemelerini sağlayacak sihirli bir formül bulmak değil. Esas amaç metabolizmasındaki problemler sebebiyle şişmanlaması engellenemeyen insanlara yardım edecek bir tedavi stratejisi geliştirmeye yardımcı olmak. Kısacası bu yoldaki çok sayıdaki bilinmeyenden birisi daha bu çalışmayla aydınlatmış görünüyor. Her ne kadar çok da uzak olmayan bir gelecekte şişmanlık gibi problemlerle biyoteknolojik yöntemler kullanılarak mücadele etmek mümkün görünse de, sanırız şişmanlamaya karşı “az yemek” çok uzun bir süre en etkin ve güvenli yöntem olarak yerini koruyacaktır.

Haber Kaynağı: 

Kaynak Yayın:

  • Karen Nørgaard Nielsen, Julia Peics, Tao Ma, Iuliia Karavaeva, Morten Dall, Sabina Chubanava, Astrid L. Basse, Oksana Dmytriyeva, Jonas T. Treebak, Zachary Gerhart-Hines. NAMPT-mediated NAD biosynthesis is indispensable for adipose tissue plasticity and development of obesity. Molecular Metabolism, 2018; DOI: 10.1016/j.molmet.2018.02.014
Daha fazla göster
Close
Close