Biyoteknoloji

325.000 Dolarlık Hamburger

Yapay et üretmek mümkün mü?

Her ne kadar fikri daha eski yıllara dayansa da bilimadamları ilk kez 70’li yıllarda laboratuvar ortamında yapay et geliştirmeyi başardılar. Yani evet, mümkün. Elde edilen yapay etleri sofralarımızda görme olasılığı ise 2006 yılında dillendirilir oldu.

Nasıl mı ?

Maastricht Üniversitesinde üretilen 325,000 $’lık ilk yapay et. Resim: David Parry/PA Wire.

Güney Carolina Tıp Fakültesinden biyolog Vladimir Mironov kahve makinası benzeri bir cihazın planlarını bilim dünyasına sundu. Öyle ki, bu cihaza koyacağınız hücreler bir gece sonra size biftek olarak geri döneceklerdi ama projeden beklenen sonuçlar elde edilemedi. Bununla birlike “laboratuvarda yetiştirilen et” fikri cazibesini hiç yitirmedi.

Hollanda Maastricht Üniversitesi’nden Mark Post, 2013 yılında laboratuvarda yetiştirilen ilk burgerini herkese tanıttı. Lakin elde edilen bu hamburgerin 325,000 dolara mal oluşu haliyle önemli bir detaydı. Üstelik üretimi üç ay süren ve bir gramı 8.250 dolara mal olan bu hamburgerin tadı da pek orijinali gibi değildi. Ama bazı et şirketleri yapay et üretimi maliyetlerini düşürecek teknolojiyi geliştirmek üzere ortaklık kurmuş bulunuyorlar.

Problemler

Bir çok zorluk olsa da bunlardan en önemlisi üretilecek etin miktarıyla ilgili, çünkü her ne kadar laboratuvarda et üretiminin mümkün olduğu gösterilmiş olsa da bu aynı şeyin milyonlarca kişi için yapılabileceği anlamına gelmiyor. Ayrıca tek bir gramını üretmek için ihtiyaç duyulan kültür hücresi miktarı, fiziksel alan gereksinimleri ve maliyet hesaba katıldığında kâr etmekten çok uzak duruyor. Ayrıca yenilebilir uygun bir doku iskelesinin (hücrelerin üzerine tutunarak büyüyeceği mikroskopik bir iskele) oluşturulması ve yapay etlerin büyürken periyodik olarak kasılıp-gevşemeye (egzersiz de diyebiliriz) tabi tutulmaları gerekliliği üretimi zorlaştıran diğer faktörler. Bunlara ilaveten hayvan hakları savunucularını üzecek bir detay da bu dokuların oluşturulması için fetal dana serumuna (Hücrelerin yaşayıp çoğalmaları için kullanılan ve sığırlardan elde edilen zengin protein çözeltisi) hala ihtiyaç duyuluyor olması gerçeğidir. Tabi tüm bu problemler bertaraf edilse bile, etlerin sağlıklı ve de gerçeği kadar lezzetli oldukları konusunda tüketicilerin ikna edilmesi düşünülmesi gereken diğer bir ayrıntı olacaktır.

Peki bu kadar sorun karşısında hala bu konu üzerine gitmek ne kadar mantıklı? Bu sorunun muhtemel cevabı yapay et üretiminin gayet mantıklı olduğu konusunda herkesi ikna edebilecek düzeyde. İşte sebeplerin bir kaçı;

  • İleriye yönelik olarak yapılan tahminlere göre insanlığın artan nüfusa bağlı et ihtiyacı et üretimin önüne geçebilecek düzeyde. Üstelik kapalı ve nispeten küçük bir alanda daha az maliyetle yetiştirilen et ürünleri bu problemin çözümü için kaynak olabilir.
  • Bu türde bir üretimin sera gazı emisyonunun da düşüşüne önemli bir katkı sağlayabileceği fikri çevre kirliliği ile mücadele için önemli bir katkı olarak düşünülmekte.
  • Biraz fantastik de olsa ileride gerçekleşmesi muhtemel uzun soluklu uzay yolculukları ve yabancı gezegenlerde kurulacak kolonilerin et ihtiyacının bu yolla giderilebilmesi ihtimali, roketle inek götürmekten daha cazip duruyor.

Yine de en iyimser tahminlere göre laboratuvarda üretilmiş yapay etlerin market raflarında yer alması için en azından 20 yıla daha ihtiyaç olduğu öngörülüyor.

NOT: Bu yazı, kaynakta belirtilen makalelerden derlenerek oluşturulmuştur.

Haber Kaynağı:

Daha fazla göster
Close
Close